Altı saat süren tarihi duruşmada ecel terleri döken Blair, 2001 ve 2009 yılları arasındaki dönemi inceleyen ve alınan kararları sorgulayan Komisyon’da bilgi veren en üst düzey yetkili oldu. İngiltere’nin ABD’nin Irak’ı işgaline katılmak için verdiği kararı savunmak için komisyona bilgi veren Blair, 11 Eylül saldırılarından sonra Saddam Hüseyin'in daha büyük bir tehdit haline gelmediğini belirterek, kitle imha silahlarına sahip teröristlerin oluşturduğu tehlikeye yönelik algılarının köklü bir şekilde değiştiğini ifade etti.
YÖNTEMLERİN UCU AÇIKTI
Komisyon Başkan’ı John Chilcot, yapılan sorgunun amacını ‘Irak’ı niçin işgal ettik?’sorusuna yanıt olmak olduğunu açıkladı. Eski Başbakan Blair’e, altı saat boyunca ülkenin Irak politikası ve Irak savaşına gidilmesi kararına ilişkin sorular yöneltildi. Irak Savaşı kararının kilit isimlerinden biri olarak kabul edilen ve 2003 yılındaki Irak Savaş’ında ülkenin Başbakanı olan Blair, ifadelerine ilk olarak şu sözlerle başladı: “ Amerika’daki 11 Eylül saldırılarının, İngilte’nin Saddam’a yönelik siyasetini tamamiyle değiştirdiğini, 11 Eylül’e kadar olan siyasetimizi, elimizden gelen mücadeleyi göstermek, en iyisini ummak ama farklı bir tehlike hesaplaması yapmak olarak tanımlayabilirim. 11 Eylül’e kadar biz tehlike olduğunu düşünüyorduk ve bunu kontrol altında tutabileceğimiz kanısındaydık ancak 11 Eylül sonrası meydana gelen önemli değişiklik ise risk hesaplarının değişmesi oldu.”

Blair’in şehir dışındaki konutunda yapılan görüşmelerde neden kabinenin bazı üyelerinin haberdar olmadığı ve Bush ile danışmanlarının dahi yer almadığı çiftlik görüşmesinde neler konuşulduğuna yönelik sorular yöneltildi. Kabinesinin gerektiği gibi bilgilendirildiğini belirten Blair, Bush görüşmesine yönelik ise: ‘Saddam konusunda bir şey yapılması gerektiğini’konuştuklarını ancak yöntemlerin ucunun açık olduğunu ifade eden bir açıklama yaptı.Bağdat yönetiminin elinde kitle imha silahları olduğu iddiası üzerinde duran komisyon, Blair’e istihbarat bilgilerinin doğruluğu konusunda bilinen çekincelerin neden görmezden gelindiğini sordu. Blair ise Butler Raporu'nda eldeki istihbarat bilgilerinin bütünlük içermediği tespitinin yapıldığını hatırlattı ve kitle imha silahları ile rejim değişikliği girişiminin ayrı tutulması gerektiğini savundu. Birleşmiş Milletler’den askeri operasyon konusunda ikinci bir karar çıkarılma çabalarına yönelilk sorguda ise Blair, ikinci bir karar çıkarılmasını ABD’nin de tercih ettiğini, ancak seçeneklerin açık olduğunu, bu mesele BM ile çözülemez ise, Saddam’ı devirmek gerektiğin, ifade etti.

SALONA ARKA KAPINDAN GİRDİ
Kraliçe 2.Elizabeth konferans salonunda gerçekleşen sorgulamaya yerel saatle 07.00'de (TSİ 09.00) gelen Blair'in binanın arka girişinden girerek kendisini bina önünde bekleyen 150 kadar göstericiyi atlattığı görüldü. Sabah erken saatlerde toplanan savaş karşıtı gruplar, aktivistler, şehit yakınlarının:‘Savaş suçlusu Tony Blair, Yalancı, Blair neredesin sana ayakkabı fırlatacağım, Tony, Hague’da bekleniyorsun, İtiraf et Blair yanıldın!’ sloganları attıkları görüldü.

Pınar Dağ-Westminister Meydanı-Ocak - 2010
|